همه چیز

علی اکبر دهخدا

دهخدا

1257 ه‍‍ ق

1334 ه‍‍ ق

لغت نامه دهخدا، دیوان اشعار

علی اکبر دهخدا در سال 1257 ه‍.ش در تهران دیده به جهان گشود. ده سال بیش نداشت که پدرش از دنیا رفت و او با سرپرستی مادر به فرا گرفتن دانش همت گماشت.

دهخدا به مدت ده سال با وجود فقر تنگدستی در کسب کمالات کوشید. سپس زبان فرانسه آموخت و به وین پایتخت اتریش رفت تا دانش های جدیدتر را بیاموزد.

در روزهای آغاز مشروطیت به ایران آمد و به انتشار روزنامه صور اسرافیل پرداخت. سپس به استامبول رفت و به انتشار روزنامه سروش همت گماشت. دورانی نماینده مجلس شد، متقارن جنگ جهانی اول مدتی منزوی در چهار محال و بختیاری زیست. پس از جنگ به تهران آمد. تحقیق و پژوهش در لغت و زبان فارسی پرداخت.

مدتی ریاست مدرسه علوم سیاسی و دانشکده حقوق را به عهده گرفت. در سال 1320 ه‍.ش که ایران به اشغال قوای بیگانه درآمد از کار دولتی کناره کشید و تنظیم لغت نامه فارسی مشغله اصلی او شد. سرانجام در سال 1334 پس از عمری تلاش و کوشش در قلمرو سیاست و تحقیق در تهران درگذشت.

مهمترین اثر دهخدا لغت نامه است که مفصل ترین کتاب لغت فارسی است و استاد طی 45 سال کوشش خستگی ناپذیر آنرا تمام کرد. امروز مردم عامی نیز آنرا می شناسند.

چرندو پرند: شامل نوشته های طنز آمیز او است که در روزنامه صور اسرافیل چاپ می شد و دهخدا از رویه عبید زاکانی در آن پیروی کرده است.

از دیوان اشعار او:

یادآر

رفت از سر خفتگان خماری

ور نفحه روح بخش اسحار

یاد آر ز شمع مرده یادآر